Świadczenia dla poszkodowanego w wypadku komunikacyjnym

Poszkodowanemu, który w wypadku komunikacyjnym doznał uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, zarówno fizycznego jak i psychicznego, przysługują określone świadczenia od ubezpieczyciela sprawcy, jeżeli ten miał w dniu zdarzenia wykupioną polisę OC. W przypadku, gdy sprawca nie posiada ubezpieczenia, należnych świadczeń należy dochodzić od Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego.

Jakie świadczenia przysługują poszkodowanemu w wypadku?

W ramach świadczeń przysługujących poszkodowanemu możemy wyróżnić:

  • odszkodowanie na pokrycie wszelkich wynikłych ze zdarzenia kosztów,
  • rentę dla wyrównania szkód o charakterze trwałym,
  • jednorazowe odszkodowanie kompensacyjne,
  • zadośćuczynienie.

Zadośćuczynienie dla poszkodowanego.

Zadośćuczynienie przysługuje poszkodowanemu za doznaną krzywdę. Jego zadaniem jest naprawienie krzywdy w postaci doznanych przez poszkodowanego cierpień fizycznych i negatywnych przeżyć psychicznych związanych z uczestnictwem w wypadku. Należy zwrócić uwagę na okoliczność, że zadośćuczynienie pełni przede wszystkim funkcję kompensacyjną, czyli ma za zadanie zrekompensować poszkodowanemu powstałą krzywdę. Jak słusznie stwierdził Sąd Rejonowy dla Łodzi Śródmieście w Łodzi w wyroku z dnia 8 grudnia 2010 roku: „Zadośćuczynienie z art. 445 k.c. ma przede wszystkim charakter kompensacyjny i tym samym jego wysokość winna przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość. Poszkodowany powinien otrzymać od zobowiązanego sumę pieniężną w danych okolicznościach odpowiednią ażeby mógł za jej pomocą co najmniej złagodzić odczucie krzywdy i odzyskać równowagę psychiczną. Sąd w pełni podziela stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w wyroku z dnia 3 lutego 2000r. II CKN 969/98, LEX nr 50824/, zgodnie z którym zadośćuczynienie nie jest karą, lecz sposobem naprawienia krzywdy. Chodzi tu o krzywdę ujmowaną jako cierpienie fizyczne, a więc ból i inne dolegliwości oraz cierpienia psychiczne czyli negatywne uczucia przeżywane w związku z cierpieniami fizycznymi lub następstwami uszkodzenia ciała, czy rozstroju zdrowia w postaci np. zeszpecenia, wyłączenia z normalnego życia itp. Celem zadośćuczynienia jest przede wszystkim złagodzenie tych cierpień. Winno ono mieć charakter całościowy i obejmować wszystkie cierpienia fizyczne i psychiczne, zarówno te doznane, jak i te które mogą wystąpić w przyszłości”.

Aktualnie występuje w orzecznictwie tendencja do zasądzania coraz wyższych kwot zadośćuczynień. Wynika to z jednej strony z coraz lepszego zrozumienia wagi zdrowia, jego bezcennego znaczenia dla danego człowieka, a z drugiej natomiast z przyczyn gospodarczych, gdzie ceny na rynku za usługi i towary są wysokie. Na okoliczność tą także wpływają oczekiwania społeczne, które są coraz wyższe.

Odszkodowanie dla poszkodowanego

Kolejnym roszczeniem jakie przysługuje poszkodowanemu jest odszkodowanie z tytułu naprawienia szkody wynikającej z wypadku. Odszkodowanie przysługuje z tytułu utraconych zarobków, kosztów leczenia, rehabilitacji i opieki wynikłych z doznanego urazu, zarówno dotychczas poniesionych jak i przyszłych. Odszkodowanie obejmuje również inne koszty, jeżeli musiały zostać poniesione w związku z koniecznością likwidacji lub minimalizowania szkody czy krzywdy. Są to np.: koszty dojazdu do lekarzy czy rehabilitantów, na wizyty u lekarzy, badania, leki, specjalne odżywienie. Co istotne, to na poszkodowanym ciąży obowiązek wykazania poniesionych kosztów i uprawdopodobnienia, jakie koszty będzie musiał ponieść w przyszłości. W związku z tym, poleca się poszkodowanym spisywanie terminów i dat wizyt czy badań lekarskich, zbieranie faktur i rachunków, zbieranie ofert świadczenia usług rehabilitacyjnych, na sprzęt ortopedyczny czy do rehabilitacji.

Renta po wypadku

Jeżeli w wyniku wypadku poszkodowany stał się całkowicie lub częściowo niezdolny do pracy albo zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły się widoki powodzenia na przyszłość przysługuje mu również renta. Zwiększone potrzeby wynikają z przyszłych kosztów konsultacji lekarskich, rehabilitacji, leków, stałej opieki, które pojawiły się w konsekwencji wypadku. Zmniejszone widoki powodzenia natomiast wynikają z faktu, że doznany uraz uniemożliwia konstytuowanie pracy w swoim zawodzie, bądź rozwoju w określonym przed wypadkiem kierunku. Renta z tytułu niezdolności do pracy zarobkowej przyznawana jest poszkodowanym niezależnie od stwierdzenia czy doznany uraz skutkuje określonym stopniem niepełnosprawności. Zasadnicze znaczenie ma faktyczne ograniczenie możliwości wykonywania pracy zarobkowej. Wysokość renty z tytułu niezdolności poszkodowanego do pracy zarobkowej jest uzależniona od wysokości uzyskiwanych zarobków przed wypadkiem. Nawet jeśli poszkodowany stał się jedynie częściowo niezdolny do pracy zarobkowej, ale możliwość znalezienia pracy jest niewielka, przysługuje mu prawo do uzyskania renty w wysokości pełnych zarobków netto, które poszkodowany uzyskiwał przed wypadkiem. Co istotne, aby uzyskać rentę z tytułu zwiększonych potrzeb nie jest konieczne wykazanie przez poszkodowanego, że faktycznie potrzeby te zaspokaja i ponosi związane z tym wydatki. Renta z tego tytułu przysługuje poszkodowanemu również w sytuacji, gdy opiekę nad nim sprawowały osoby bliskie.

Jak uzyskać odszkodowanie po wypadku?

By uzyskać należne świadczenia w pierwszej kolejności poszkodowany powinien zgłosić szkodę ubezpieczycielowi sprawcy. Sprawca ma obowiązek na żądanie poszkodowanego podać swoje dane personalne, dane personalne właściciela pojazdu oraz dane zakładu ubezpieczeń, w którym wykupiona jest polisa OC, na podstawie art. 44 ust. 1 pkt. 4 Ustawy Prawo o Ruchu Drogowym. Mając dane osobowe sprawcy i informacje o zakładzie ubezpieczeń powinniśmy zgłosić szkodę wynikającą z wypadku najlepiej poprzez sporządzenie pisma o nazwie: Wezwanie do zapłaty i likwidacji szkody, a następnie wysłanie go na adres ubezpieczyciela sprawcy szkody. Uwaga! Można poinformować o szkodzie także telefonicznie, ale nie jest to najlepsza forma, bowiem swoje roszczenia trzeba udowodnić i niezbędne jest załączenie do pisma odpowiednich dokumentów. Przy zgłoszeniu telefonicznym jesteśmy wzywani przez ubezpieczyciela do przedłożenia dowodów, co wydłuża czas trwania postępowania likwidacyjnego. Zasadniczo zgłoszenie powinno zostać dokonane w terminie 3 lat od wypadku i rozpatrzone przez ubezpieczyciela w terminie 30 dni. Zakład Ubezpieczeń jest zobowiązany wydać decyzje o wypłacie, bądź odmowie wypłaty świadczenia w terminie 30 dni, a maksymalnie, jeżeli sprawa jest bardziej skomplikowana i wymaga uzupełnienia dokumentów bądź opinii lekarzy, w terminie 90 dni od dnia zgłoszenia szkody. W sytuacji, kiedy poszkodowany nie jest zadowolony z rozstrzygnięć postępowania likwidacyjnego i nie zawarł ugody z ubezpieczycielem może wystąpić na drogę postępowania sądowego. Zasadniczo można liczyć, że sąd przyzna poszkodowanemu wyższą kwotę, ponieważ tak się dzieje zazwyczaj. Należy pamiętać, że na drogę postępowania sądowego poszkodowany może wstąpić zarówno w sytuacji odmowy wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela jak również, kiedy wypłata ta nie będzie satysfakcjonująca.

Na jakie odszkodowanie mogę liczyć?

Teoretycznie przyznane świadczenia z tytułu polisy OC mogą sięgać w przypadku szkód osobowych 5.000.000,00 euro. Praktycznie wysokość odszkodowania i zadośćuczynienia zasądzona wyrokiem sądowym nie osiągnęła w Polsce nigdy takiego pułapu. Przyznawane są jednakże coraz wyższe świadczenia. Nie są już rzadkością wyroki na kwoty rzędu kilkuset tysięcy złotych, kiedy szkody na zdrowiu są poważne. Przykładowo, w sprawie poszkodowanej, która w wyniku wypadku komunikacyjnego doznała złamania kręgosłupa z uszkodzeniem rdzenia kręgowego, co zaskutkowało niepełnosprawnością i koniecznością poruszania się na wózku inwalidzkim Sąd Apelacyjny w Białymstoku zasądził na jej rzecz kwotę 510.000,00 zł, w tym 110.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia oraz 400.000,00 zł tytułem skapitalizowanej renty. Ubezpieczyciele w przypadku szkód osobowych, co do zasady zaniżają wysokość należnych świadczeń. Tym samym najczęściej droga sądowa jest polecana w tego typu sprawach. Należy pamiętać, że przyznawana przez Sąd kwota świadczeń jest zasadniczo zdecydowanie wyższa niż ta, którą wypłaca Ubezpieczyciel. Oczywiście w każdej sprawie wysokość przyznanego zadośćuczynienia i odszkodowania jest oceniania indywidualnie. W konsekwencji powoduje to, że wysokość przyznawanych świadczeń jest różna, przy czym zawsze powinna zależeć od wysokości poniesionej szkody i doznanej krzywdy, a także udowodnienia przez poszkodowanego swoich roszczeń

Krzysztof Kononowicz
Specjalista ds. odszkodowań, www.DuzeODSZKODOWANIA.com